Deelnemers mindfulnesstraining enthousiast

Acht weken intensieve mindfulnesstraining. Toen we eraan begonnen leek het een hele tijd, maar het is omgevlogen, zo concludeerden we gisteravond met elkaar. Mijn eerste groep, die ga ik natuurlijk nooit vergeten. Ik hoop dat wat de training ze bracht, hen altijd bij zal blijven. Aan de intenties die ze hierover formuleerden zal het niet liggen: dicht bij mezelf blijven, afgestemd zijn op mijn behoeften, goed voor mezelf zorgen, bewuster keuzes maken. Dat is zo maar een greep uit wat daarin langskwam.


De evaluatieformulieren resulteren in een gemiddeld rapportcijfer voor de totale training van 9,8. Een paar citaten daaruit:


‘Fijn om net dat laagje dieper te gaan.’

‘Heel fijne down-to-earth benadering’

‘Heel veel nieuwe inzichten’

‘Prettig, rustig, humor, deelt dingen van jezelf, vraagt door, alert, komt tot de kern.’

‘Ik vond het leuk :-) ’

‘Ik heb er super veel van geleerd, terwijl ik van tevoren wel een beetje twijfels had of ik er echt iets aan zou hebben.’

‘Heel veel persoonlijke aandacht, zelfs in een groep.’

Hele fijne energie, open, zonder oordeel, liefdevol en het was ook zelfs heel gezellig tijdens de training, geen druk.’


We hadden het ook regelmatig over de coronatijd waarin we nu leven, met alle maatregelen die langzamerhand weer werden aangescherpt in de afgelopen weken. Ook daarin bleek de beoefening van mindfulness heel waardevol. Waar één van de deelnemers bij de eerste golf veel verzet voelde tegen de lockdown en bijvoorbeeld thuiswerken, heeft hij nu door mindfulness een modus ontdekt om daar rustig onder te blijven, terwijl hij collega’s nu opnieuw ziet worstelen. Of een andere deelnemer, die veel frustratie ervaarde in de confrontatie met mensen die zich niet aan de regels houden, die nu een manier heeft gevonden om dat wat los te laten en daardoor bijvoorbeeld weer rustig boodschappen kan doen.


We namen afscheid met het kiezen van een steen, als herinnering aan acht weken hard werken, aan wat we daarmee allemaal geleerd hadden, aan de mensen met wie we dit samen beleefd hadden en als herinnering aan de voornemens waarmee we nu de toekomst ingaan. Een mooi anker om ergens neer te leggen of in je zak te stoppen, om zo het bewustzijn wakker te houden.


Ik geloof dat mindfulness het verschil kan maken in een wereld die steeds harder verandert, waarin mensen soms flink onder druk staan. Jij kunt me helpen door dit bericht met potentiële deelnemers te delen. Denk aan collega’s, vrienden of familie die druk ervaren en op zoek zijn naar een goed toepasbare en niet zweverige manier om daar beter mee om te gaan.


Ik organiseer in het voorjaar van 2021 de volgende training mindfulness. De early birds die zich voor 1 januari a.s. opgeven krijgen 10% korting.


Ik ben op zoek naar een nieuwe locatie, dus weet je geschikte ruimte in Utrecht die ’s avonds leegstaat, laat me weten.


Op de hoogte blijven?

Neem contact met ons op

Meer verhaal achter MF

De grote herstelparadox

door Martine Folkersma • 14 oktober 2026
Waarom krampachtig willen ontspannen je stress juist in stand houdt. De grote paradox van herstel. Herken je dit? Je voelt je overprikkeld of gejaagd en besluit dat het zo snel mogelijk rustiger móét worden. Dus wat doe je? Je luistert 3 podcasts over de nervus vagus. Je leest allerlei zelfhulpboeken. Je zet krampachtig een timer voor 20 minuten meditatie. En je checkt op je smartwatch of je hartslag al gedaald is. Dit is het fenomeen dat we Herstel-Jagen kunnen noemen, waarmee we met allerlei strategieën ontspanning als het ware proberen af te dwingen. De Britse psycholoog professor Paul Gilbert onderscheidt in zijn werk drie evolutionaire emotieregulatiesystemen in ons brein. Met zijn model kunnen we deze herstelparadox inzichtelijk maken. ✔️ Het Gevaarsysteem: Adrenaline & Cortisol gestuurd - Gericht op bescherming en overleving. ✔️ Het Jaagsysteem: Dopamine gedreven - Gericht op doelen, presteren en fiksen. ✔️ Het Kalmeringssysteem: Oxytocine & Serotonine gesteund - De oase van herstel en rust. De grote herstelparadox? Als we merken dat we in Gevaar/Stress zitten, zetten we massaal onze innerlijke Jager in om de rust te veroveren. We proberen met doelgerichte prestatie-energie ontspanning af te dwingen. Maar een overprikkeld zenuwstelsel laat zich niet dwingen met de energie van de jacht. We worden daarmee juist verder in de neerwaartse spiraal van stress meegesleurd. Echt herstel ontstaat pas wanneer we doorschakelen naar ons Kalmeringssysteem. En dat systeem activeer je niet door harder te proberen. Je kunt een bloem immers ook niet sneller laten groeien door eraan te trekken. En hoewel dit simpel lijkt, is het zeker niet makkelijk. De boodschap die het Gevaarsysteem ons geeft is ‘rennen’ en de dopamine-shots die ons Jaagsysteem aandrijven zijn zeer verslavend. Dat maakt dat schakelen naar het kalmeringssysteem een bewust besluit van ons vraagt. Het vraagt om vertraging, verzachting, geduld, verbondenheid en zelfcompassie; om kleine momenten waarin er even niets hoeft.  Mijn vraag aan jou vandaag: Welke herstel-moeten-actie besluit jij deze week te schrappen om échte ontspanning toe te laten?

De kunst van stressreductie

door Martine Folkersma • 9 juli 2026
De kunst van stressreductie? Stoppen met vechten tegen de beer, en je brein bewijzen dat het vals alarm is.

Het is oké?

door Martine Folkersma • 21 april 2026
Na 30 keer de 8-weekse MBSR nog steeds nieuwe inzichten, soms klein, soms groot. Deze deel ik graag: Waarom de woorden 'het is oké' de plank soms misslaan in onze mindfulness-beoefening. Op dit moment doorloop ik als trainer voor de 30e keer het 8-weekse mindfulness programma. Een van de mooie aspecten van het trainerschap is dat er bij iedere ronde wel een of meer kwartjes naar binnenvallen, die ook mijn eigen ervaring, inzichten en beoefening van mindfulness en compassie weer verdiepen. De afgelopen tijd is er voor mij persoonlijk zoiets als een rijksdaalder naar binnen gevallen. Het gaat om de vertaling van de woorden 'it's okay'. De moderne, westerse mindfulness heeft haar wortels stevig in Amerika staan. Pioniers als Jon Kabat-Zinn ontwikkelden de programma's in het Engels, en wij hebben die terminologie in Nederland vaak een-op-een overgenomen. Daar zit precies de crux. In het Amerikaans-Engels heeft de uitdrukking 'It's okay' een warme, bijna sussende lading. Denk aan een ouder die een kind troost. Het betekent daar vaak: "Je bent oké, je bent geborgen", of ook "het geeft niet". In onze nuchtere Nederlandse taal zijn we dit echter heel letterlijk gaan vertalen met 'het is oké.'. In het Nederlands is 'oké' vaak een soort rationeel vinkje, een teken van akkoord of zelfs een beetje een vlakke constatering. Door die letterlijke vertaling zijn we onbedoeld iets van de compassievolle essentie kwijtgeraakt. We spreken ons hoofd aan, vaak zelfs heel rationeel met de woorden: 'het is oké, het is er immers toch al'. We vergeten dan echter dat ons zenuwstelsel eerst geruststelling nodig heeft om die stap überhaupt te kunnen maken. De rijksdaalder die bij mij viel, is dat we 'it's okay' in de context van zelfcompassie en mindfulness vaak veel beter kunnen vertalen naar: 'het is veilig.' Een verschuiving van goedkeuring naar geborgenheid. Wanneer we weerstand voelen, angst ervaren of vastlopen in zelfkritiek, is ons zenuwstelsel in feite in een staat van alarm. Ons lichaam scant de omgeving op gevaar en schiet in de vecht-of-vluchtmodus. Als we dan tegen onszelf zeggen 'het is oké', proberen we ons brein te overtuigen met een concept. Maar als we zeggen 'het is veilig', spreken we direct de taal van ons zenuwstelsel. In een eerdere blog schreef ik over 'trouwen met het leven': het volmondig ja-zeggen tegen alles wat zich aandient; willen wat je krijgt. Dat blijft de essentie van mindful leven, maar ik begin ook te ontdekken dat er een fundamentele voorwaarde onder die 'Ja' ligt. Want hoe kun je instemmen met de realiteit als die realiteit onveilig voelt, omdat het ooit niet veilig was? In mijn eigen beoefening kom ik vaak een paar 'steigerende paarden' tegen vanbinnen. Jarenlang legde ik dat uit als innerlijk verzet. Ik dacht dat ik aan het vechten was tegen de realiteit, dat ik simpelweg nog niet hard genoeg 'ja' zei. Maar een paard steigert niet uit koppigheid; een paard steigert uit angst. Als je hebt geleerd dat de realiteit niet veilig is, of dat het niet veilig is om te voelen wat er in je leeft, dan is 'ja-zeggen' een onmogelijke opgave. Je zenuwstelsel staat in de overlevingsstand. Op zo’n moment is 'het is oké' te mager. Je hebt dan geen toestemming nodig, je hebt geruststelling, een veilige bedding nodig. We hebben 'it's okay' naar mijn idee dus vaak te letterlijk vertaald, als een cognitieve goedkeuring. Maar in de context van mindfulness en compassie betekent het vaak eerder: 'het is veilig.' Waarom dit alles verandert? Door 'it's okay' te benaderen als 'het is veilig', verandert de kleur van de beoefening: Geruststelling: We zeggen niet dat de pijn of het verdriet fijn is, maar dat het veilig is om het te voelen. Je zult er niet door verzwolgen worden. Bedding voor de angst: Door te erkennen dat het veilig is, creëer je de bedding waarin het steigerende paard weer met vier benen op de grond kan komen staan. Zenuwstelsel in rust: 'Veiligheid' is de code die ons brein en zenuwstelsel begrijpen. Het is een uitnodiging om het interne gevecht te staken. Compassie in actie: Het verandert iets dwingends: 'ik moet dit oké vinden' in een koestering: 'ik ben hier, met alles wat ik ervaar, en ik ben veilig.' Ik merk dat deze kleine nuance mijn eigen beoefening verzacht. Bij een lastige meditatie zeg ik niet langer tegen mezelf dat de onrust oké moet zijn, omdat die er toch al is. Ik herinner mezelf eraan dat het veilig is om toe te laten wat er is, dat de ruimte waar ik ben veilig is, dat mijn adem een veilige ankerplaats is, dat ik veilig ben bij mezelf. Het is een subtiel verschil in woorden, maar een wereld van verschil in ervaring. Het is de stap van begrijpen met je hoofd naar werkelijk ervaren en thuiskomen bij jezelf. Dus herken jij dat 'steigerende paard' in jezelf? Probeer de volgende keer eens je taal te veranderen. In plaats van te denken 'dit moet ik oké vinden', fluister je jezelf toe: 'ook al vind ik het misschien niet fijn, het is wel veilig om dit nu te voelen.' Wat verandert er als je dat tegen jezelf zegt? Ik ben heel benieuwd naar jouw ervaringen.