Mindfulness op herhaling

Terugkomsessie zaterdag 5 juni 'Kwetsbaarheid én Kracht'

Zelfs als we weten wat mindfulness ons kan brengen en wellicht al heeft gebracht, tóch kan het moeilijk zijn om je mindfulnessbeoefening vol te houden of opnieuw op te pakken. Dan kun je best een steuntje in de rug gebruiken.


Zoek je inspiratie, verbinding met medecursisten, of wil je je eigen beoefening weer nieuw leven inblazen? Geef je dan op voor de terugkomsessie op zaterdagochtend 5 juni aanstaande in Studio d’ Oude Bakkerij, Gildstraat 108 in Utrecht. Het thema van die sessie is Kwetsbaarheid én Kracht.


In deze blog deel ik graag de 5 tips waarmee Mila de Koning van het Centrum voor Mindfulness mij recent weer inspireerde weer met jou. Zie ze als een gids om jezelf weer op het pad van mindfulness terug te brengen.


Tip 1.    Zie het als een oefening

We beoefenen mindfulness. Zie het dus ook als een oefening. Dat betekent dat je het doet met vallen en opstaan. We willen vaak snel resultaat als we met iets gaan oefenen, maar bij mindfulness werkt dit juist tegen ons. Mindfulness is geen doel op zich, maar een weg om ergens te komen. Op die weg zul je obstakels tegenkomen, zoals verveling, onrust, slaperigheid, verlangen, afkeer en twijfel. Ook zul je merken dat je aandacht steeds weer afdwaalt. Dat is niet vreemd, maar inherent aan onze geest. Zelfs mensen die jaren mediteren dwalen nog af.


Het gaat er in je beoefening niet om wát er voorbijkomt, maar om het opmerken van dat wat voorbijkomt. Opmerkzaamheid is onze beoefening. Er bestaan dus geen goede of slechte meditaties, of goede of slechte momenten van mindfulness. Waardeer je intentie en waardeer het feit dat je oefent. Als je het lastig vindt om gelijk met een lange meditatie te beginnen, neem dan een paar momenten in de dag waarbij je de aandacht laat rusten bij de adem.


Tip 2. Oefen met je hart

Met de beoefening van mindfulness trainen we de aandachtspier. Je kunt mindfulness dus zien als conditietraining voor de geest. Zoals het lichaam beweging nodig heeft, zo heeft het brein meditatie nodig om fit te worden of te blijven. Maar het beoefenen van mindfulness doe je bovenal met je hart.


Laat je hart spreken als je mediteert. Wees vriendelijk en liefdevol voor dit moment, precies zoals het zich aandient. Wees vriendelijk en liefdevol voor jezelf, precies zoals je bent op dit moment. Mediteren met je hart betekent de aangename, neutrale én onaangename ervaringen liefdevolle vriendelijke aandacht geven.


Tip 3. Laat je dagelijkse leven je beoefening zijn

Uiteraard hebben we formele oefeningen. Oefeningen waarbij we tijd vrijmaken om te mediteren. Deze oefeningen zijn een zeer krachtige ondersteuning van je meditatiebeoefening. Je kunt het vergelijken met sporten. Een half uur hardlopen of een uur in de sportschool helpen je conditie op peil te houden. Maar dat neemt niet weg dat je daarnaast niets meer hoeft te doen. Beweging in het dagelijkse leven is minstens net zo belangrijk.


Zo is het ook met mediteren. Het dagelijkse leven biedt een scala aan oefenmomenten. Gebruikmaken van deze momenten geeft je heel veel oefentijd en het is niet moeilijk om te doen. Maak eens een meditatie van eten, je tanden poetsen, douchen, autorijden. De mogelijkheden zijn eindeloos.


Tip 4. Je kunt altijd opnieuw beginnen

Niets menselijkers dan goede voornemens die we laten versloffen. Erken dat dit zo werkt, niet alleen bij anderen, ook bij jezelf. Het betekent niet dat je het niet goed doet of niet graag genoeg wilt. Het betekent dat je mens bent.

Vergeef jezelf voor het feit dat je niet geoefend hebt. Breng milde, vriendelijke aandacht naar het moment en onderzoek met deze houding de gevoelens die je tegenhouden. Laat deze gevoelens eens helemaal toe. Misschien de weerzin om stil te zitten, de onrust omdat je nog zoveel te doen heb... Adem er eens mee. En zo ben je alweer begonnen!


In ieder moment ligt een nieuw begin. Maak het niet groter en moeilijker dan het is. Zodra je je aandacht richt op dit moment, ben je alweer begonnen!


Tip 5. Herinner je zelf aan wat je nodig hebt

Het is goed om iedere dag even stil te staan bij wat jij nodig hebt om het een goede dag te laten zijn. Wat is voor jou werkelijk van belang? En wat helpt je daarbij? Jezelf eraan herinneren wat mindfulness je brengt. Christina Feldman, een bekende meditatielerares, zei ooit: ‘Denk iedere dag aan waarom je dit doet. Als we ons niet iedere dag aan de voordelen van mediteren herinneren, dan doet niemand het meer!’ Het effect van onze eigen beoefening is de beste motivator voor iedere volgende beoefening.


We mediteren niet omdat het fijn is, maar omdat het leven fijner wordt als we mediteren. Waardeer jezelf voor je intenties, Waardeer jezelf omdat je oefent. Bedank jezelf voor het feit dat je tijd vrijmaakt om zorgzame aandacht te geven aan jezelf en dit moment.


Ik wens je succes met het (her)starten van je mindfulnessbeoefening. Kun je daarvoor een steuntje in de rug gebruiken en heb je ooit een mindfulnesstraining gevolgd, dan ben je van harte welkom op de terugkomsessie die gepland staat op 5 juni aanstaande.


Het is goed om te weten en te ervaren dat je niet de enige bent die worstelt met het integreren van mindfulness in je leven!

Op de hoogte blijven?

Neem contact met ons op

Meer verhaal achter MF

De grote herstelparadox

door Martine Folkersma • 14 oktober 2026
Waarom krampachtig willen ontspannen je stress juist in stand houdt. De grote paradox van herstel. Herken je dit? Je voelt je overprikkeld of gejaagd en besluit dat het zo snel mogelijk rustiger móét worden. Dus wat doe je? Je luistert 3 podcasts over de nervus vagus. Je leest allerlei zelfhulpboeken. Je zet krampachtig een timer voor 20 minuten meditatie. En je checkt op je smartwatch of je hartslag al gedaald is. Dit is het fenomeen dat we Herstel-Jagen kunnen noemen, waarmee we met allerlei strategieën ontspanning als het ware proberen af te dwingen. De Britse psycholoog professor Paul Gilbert onderscheidt in zijn werk drie evolutionaire emotieregulatiesystemen in ons brein. Met zijn model kunnen we deze herstelparadox inzichtelijk maken. ✔️ Het Gevaarsysteem: Adrenaline & Cortisol gestuurd - Gericht op bescherming en overleving. ✔️ Het Jaagsysteem: Dopamine gedreven - Gericht op doelen, presteren en fiksen. ✔️ Het Kalmeringssysteem: Oxytocine & Serotonine gesteund - De oase van herstel en rust. De grote herstelparadox? Als we merken dat we in Gevaar/Stress zitten, zetten we massaal onze innerlijke Jager in om de rust te veroveren. We proberen met doelgerichte prestatie-energie ontspanning af te dwingen. Maar een overprikkeld zenuwstelsel laat zich niet dwingen met de energie van de jacht. We worden daarmee juist verder in de neerwaartse spiraal van stress meegesleurd. Echt herstel ontstaat pas wanneer we doorschakelen naar ons Kalmeringssysteem. En dat systeem activeer je niet door harder te proberen. Je kunt een bloem immers ook niet sneller laten groeien door eraan te trekken. En hoewel dit simpel lijkt, is het zeker niet makkelijk. De boodschap die het Gevaarsysteem ons geeft is ‘rennen’ en de dopamine-shots die ons Jaagsysteem aandrijven zijn zeer verslavend. Dat maakt dat schakelen naar het kalmeringssysteem een bewust besluit van ons vraagt. Het vraagt om vertraging, verzachting, geduld, verbondenheid en zelfcompassie; om kleine momenten waarin er even niets hoeft.  Mijn vraag aan jou vandaag: Welke herstel-moeten-actie besluit jij deze week te schrappen om échte ontspanning toe te laten?

De kunst van stressreductie

door Martine Folkersma • 9 juli 2026
De kunst van stressreductie? Stoppen met vechten tegen de beer, en je brein bewijzen dat het vals alarm is.

Het is oké?

door Martine Folkersma • 21 april 2026
Na 30 keer de 8-weekse MBSR nog steeds nieuwe inzichten, soms klein, soms groot. Deze deel ik graag: Waarom de woorden 'het is oké' de plank soms misslaan in onze mindfulness-beoefening. Op dit moment doorloop ik als trainer voor de 30e keer het 8-weekse mindfulness programma. Een van de mooie aspecten van het trainerschap is dat er bij iedere ronde wel een of meer kwartjes naar binnenvallen, die ook mijn eigen ervaring, inzichten en beoefening van mindfulness en compassie weer verdiepen. De afgelopen tijd is er voor mij persoonlijk zoiets als een rijksdaalder naar binnen gevallen. Het gaat om de vertaling van de woorden 'it's okay'. De moderne, westerse mindfulness heeft haar wortels stevig in Amerika staan. Pioniers als Jon Kabat-Zinn ontwikkelden de programma's in het Engels, en wij hebben die terminologie in Nederland vaak een-op-een overgenomen. Daar zit precies de crux. In het Amerikaans-Engels heeft de uitdrukking 'It's okay' een warme, bijna sussende lading. Denk aan een ouder die een kind troost. Het betekent daar vaak: "Je bent oké, je bent geborgen", of ook "het geeft niet". In onze nuchtere Nederlandse taal zijn we dit echter heel letterlijk gaan vertalen met 'het is oké.'. In het Nederlands is 'oké' vaak een soort rationeel vinkje, een teken van akkoord of zelfs een beetje een vlakke constatering. Door die letterlijke vertaling zijn we onbedoeld iets van de compassievolle essentie kwijtgeraakt. We spreken ons hoofd aan, vaak zelfs heel rationeel met de woorden: 'het is oké, het is er immers toch al'. We vergeten dan echter dat ons zenuwstelsel eerst geruststelling nodig heeft om die stap überhaupt te kunnen maken. De rijksdaalder die bij mij viel, is dat we 'it's okay' in de context van zelfcompassie en mindfulness vaak veel beter kunnen vertalen naar: 'het is veilig.' Een verschuiving van goedkeuring naar geborgenheid. Wanneer we weerstand voelen, angst ervaren of vastlopen in zelfkritiek, is ons zenuwstelsel in feite in een staat van alarm. Ons lichaam scant de omgeving op gevaar en schiet in de vecht-of-vluchtmodus. Als we dan tegen onszelf zeggen 'het is oké', proberen we ons brein te overtuigen met een concept. Maar als we zeggen 'het is veilig', spreken we direct de taal van ons zenuwstelsel. In een eerdere blog schreef ik over 'trouwen met het leven': het volmondig ja-zeggen tegen alles wat zich aandient; willen wat je krijgt. Dat blijft de essentie van mindful leven, maar ik begin ook te ontdekken dat er een fundamentele voorwaarde onder die 'Ja' ligt. Want hoe kun je instemmen met de realiteit als die realiteit onveilig voelt, omdat het ooit niet veilig was? In mijn eigen beoefening kom ik vaak een paar 'steigerende paarden' tegen vanbinnen. Jarenlang legde ik dat uit als innerlijk verzet. Ik dacht dat ik aan het vechten was tegen de realiteit, dat ik simpelweg nog niet hard genoeg 'ja' zei. Maar een paard steigert niet uit koppigheid; een paard steigert uit angst. Als je hebt geleerd dat de realiteit niet veilig is, of dat het niet veilig is om te voelen wat er in je leeft, dan is 'ja-zeggen' een onmogelijke opgave. Je zenuwstelsel staat in de overlevingsstand. Op zo’n moment is 'het is oké' te mager. Je hebt dan geen toestemming nodig, je hebt geruststelling, een veilige bedding nodig. We hebben 'it's okay' naar mijn idee dus vaak te letterlijk vertaald, als een cognitieve goedkeuring. Maar in de context van mindfulness en compassie betekent het vaak eerder: 'het is veilig.' Waarom dit alles verandert? Door 'it's okay' te benaderen als 'het is veilig', verandert de kleur van de beoefening: Geruststelling: We zeggen niet dat de pijn of het verdriet fijn is, maar dat het veilig is om het te voelen. Je zult er niet door verzwolgen worden. Bedding voor de angst: Door te erkennen dat het veilig is, creëer je de bedding waarin het steigerende paard weer met vier benen op de grond kan komen staan. Zenuwstelsel in rust: 'Veiligheid' is de code die ons brein en zenuwstelsel begrijpen. Het is een uitnodiging om het interne gevecht te staken. Compassie in actie: Het verandert iets dwingends: 'ik moet dit oké vinden' in een koestering: 'ik ben hier, met alles wat ik ervaar, en ik ben veilig.' Ik merk dat deze kleine nuance mijn eigen beoefening verzacht. Bij een lastige meditatie zeg ik niet langer tegen mezelf dat de onrust oké moet zijn, omdat die er toch al is. Ik herinner mezelf eraan dat het veilig is om toe te laten wat er is, dat de ruimte waar ik ben veilig is, dat mijn adem een veilige ankerplaats is, dat ik veilig ben bij mezelf. Het is een subtiel verschil in woorden, maar een wereld van verschil in ervaring. Het is de stap van begrijpen met je hoofd naar werkelijk ervaren en thuiskomen bij jezelf. Dus herken jij dat 'steigerende paard' in jezelf? Probeer de volgende keer eens je taal te veranderen. In plaats van te denken 'dit moet ik oké vinden', fluister je jezelf toe: 'ook al vind ik het misschien niet fijn, het is wel veilig om dit nu te voelen.' Wat verandert er als je dat tegen jezelf zegt? Ik ben heel benieuwd naar jouw ervaringen.