Mindfulness op herhaling

Terugkomsessie zaterdag 5 juni 'Kwetsbaarheid én Kracht'

Zelfs als we weten wat mindfulness ons kan brengen en wellicht al heeft gebracht, tóch kan het moeilijk zijn om je mindfulnessbeoefening vol te houden of opnieuw op te pakken. Dan kun je best een steuntje in de rug gebruiken.


Zoek je inspiratie, verbinding met medecursisten, of wil je je eigen beoefening weer nieuw leven inblazen? Geef je dan op voor de terugkomsessie op zaterdagochtend 5 juni aanstaande in Studio d’ Oude Bakkerij, Gildstraat 108 in Utrecht. Het thema van die sessie is Kwetsbaarheid én Kracht.


In deze blog deel ik graag de 5 tips waarmee Mila de Koning van het Centrum voor Mindfulness mij recent weer inspireerde weer met jou. Zie ze als een gids om jezelf weer op het pad van mindfulness terug te brengen.


Tip 1.    Zie het als een oefening

We beoefenen mindfulness. Zie het dus ook als een oefening. Dat betekent dat je het doet met vallen en opstaan. We willen vaak snel resultaat als we met iets gaan oefenen, maar bij mindfulness werkt dit juist tegen ons. Mindfulness is geen doel op zich, maar een weg om ergens te komen. Op die weg zul je obstakels tegenkomen, zoals verveling, onrust, slaperigheid, verlangen, afkeer en twijfel. Ook zul je merken dat je aandacht steeds weer afdwaalt. Dat is niet vreemd, maar inherent aan onze geest. Zelfs mensen die jaren mediteren dwalen nog af.


Het gaat er in je beoefening niet om wát er voorbijkomt, maar om het opmerken van dat wat voorbijkomt. Opmerkzaamheid is onze beoefening. Er bestaan dus geen goede of slechte meditaties, of goede of slechte momenten van mindfulness. Waardeer je intentie en waardeer het feit dat je oefent. Als je het lastig vindt om gelijk met een lange meditatie te beginnen, neem dan een paar momenten in de dag waarbij je de aandacht laat rusten bij de adem.


Tip 2. Oefen met je hart

Met de beoefening van mindfulness trainen we de aandachtspier. Je kunt mindfulness dus zien als conditietraining voor de geest. Zoals het lichaam beweging nodig heeft, zo heeft het brein meditatie nodig om fit te worden of te blijven. Maar het beoefenen van mindfulness doe je bovenal met je hart.


Laat je hart spreken als je mediteert. Wees vriendelijk en liefdevol voor dit moment, precies zoals het zich aandient. Wees vriendelijk en liefdevol voor jezelf, precies zoals je bent op dit moment. Mediteren met je hart betekent de aangename, neutrale én onaangename ervaringen liefdevolle vriendelijke aandacht geven.


Tip 3. Laat je dagelijkse leven je beoefening zijn

Uiteraard hebben we formele oefeningen. Oefeningen waarbij we tijd vrijmaken om te mediteren. Deze oefeningen zijn een zeer krachtige ondersteuning van je meditatiebeoefening. Je kunt het vergelijken met sporten. Een half uur hardlopen of een uur in de sportschool helpen je conditie op peil te houden. Maar dat neemt niet weg dat je daarnaast niets meer hoeft te doen. Beweging in het dagelijkse leven is minstens net zo belangrijk.


Zo is het ook met mediteren. Het dagelijkse leven biedt een scala aan oefenmomenten. Gebruikmaken van deze momenten geeft je heel veel oefentijd en het is niet moeilijk om te doen. Maak eens een meditatie van eten, je tanden poetsen, douchen, autorijden. De mogelijkheden zijn eindeloos.


Tip 4. Je kunt altijd opnieuw beginnen

Niets menselijkers dan goede voornemens die we laten versloffen. Erken dat dit zo werkt, niet alleen bij anderen, ook bij jezelf. Het betekent niet dat je het niet goed doet of niet graag genoeg wilt. Het betekent dat je mens bent.

Vergeef jezelf voor het feit dat je niet geoefend hebt. Breng milde, vriendelijke aandacht naar het moment en onderzoek met deze houding de gevoelens die je tegenhouden. Laat deze gevoelens eens helemaal toe. Misschien de weerzin om stil te zitten, de onrust omdat je nog zoveel te doen heb... Adem er eens mee. En zo ben je alweer begonnen!


In ieder moment ligt een nieuw begin. Maak het niet groter en moeilijker dan het is. Zodra je je aandacht richt op dit moment, ben je alweer begonnen!


Tip 5. Herinner je zelf aan wat je nodig hebt

Het is goed om iedere dag even stil te staan bij wat jij nodig hebt om het een goede dag te laten zijn. Wat is voor jou werkelijk van belang? En wat helpt je daarbij? Jezelf eraan herinneren wat mindfulness je brengt. Christina Feldman, een bekende meditatielerares, zei ooit: ‘Denk iedere dag aan waarom je dit doet. Als we ons niet iedere dag aan de voordelen van mediteren herinneren, dan doet niemand het meer!’ Het effect van onze eigen beoefening is de beste motivator voor iedere volgende beoefening.


We mediteren niet omdat het fijn is, maar omdat het leven fijner wordt als we mediteren. Waardeer jezelf voor je intenties, Waardeer jezelf omdat je oefent. Bedank jezelf voor het feit dat je tijd vrijmaakt om zorgzame aandacht te geven aan jezelf en dit moment.


Ik wens je succes met het (her)starten van je mindfulnessbeoefening. Kun je daarvoor een steuntje in de rug gebruiken en heb je ooit een mindfulnesstraining gevolgd, dan ben je van harte welkom op de terugkomsessie die gepland staat op 5 juni aanstaande.


Het is goed om te weten en te ervaren dat je niet de enige bent die worstelt met het integreren van mindfulness in je leven!

Op de hoogte blijven?

Neem contact met ons op

Meer verhaal achter MF

door Martine Folkersma 21 april 2026
Na 30 keer de 8-weekse MBSR nog steeds nieuwe inzichten, soms klein, soms groot. Deze deel ik graag: Waarom de woorden 'het is oké' de plank soms misslaan in onze mindfulness-beoefening. Op dit moment doorloop ik als trainer voor de 30e keer het 8-weekse mindfulness programma. Een van de mooie aspecten van het trainerschap is dat er bij iedere ronde wel een of meer kwartjes naar binnenvallen, die ook mijn eigen ervaring, inzichten en beoefening van mindfulness en compassie weer verdiepen. De afgelopen tijd is er voor mij persoonlijk zoiets als een rijksdaalder naar binnen gevallen. Het gaat om de vertaling van de woorden 'it's ok'. De moderne, westerse mindfulness heeft haar wortels stevig in Amerika staan. Pioniers als Jon Kabat-Zinn ontwikkelden de programma's in het Engels, en wij hebben die terminologie in Nederland vaak een-op-een overgenomen. Daar zit precies de crux. In het Amerikaans-Engels heeft de uitdrukking 'It's okay' een warme, bijna sussende lading. Denk aan een ouder die een kind troost. Het betekent daar vaak: "Je bent oké, je bent geborgen." In onze nuchtere Nederlandse taal zijn we dit echter heel letterlijk gaan vertalen met 'het is oké.'. In het Nederlands is 'oké' vaak een soort rationeel vinkje, een teken van akkoord of zelfs een beetje een vlakke constatering. Door die letterlijke vertaling zijn we onbedoeld iets van de compassievolle essentie kwijtgeraakt. We spreken ons hoofd aan, vaak zelfs heel rationeel met de woorden: 'het is oké, het is er immers toch al'. We vergeten dan echter dat ons zenuwstelsel eerst geruststelling nodig heeft om die stap überhaupt te kunnen maken. De rijksdaalder die bij mij viel, is dat we 'it's okay' in de context van zelfcompassie en mindfulness vaak veel beter kunnen vertalen naar: 'het is veilig.' Een verschuiving van goedkeuring naar geborgenheid. Wanneer we weerstand voelen, angst ervaren of vastlopen in zelfkritiek, is ons zenuwstelsel in feite in een staat van alarm. Ons lichaam scant de omgeving op gevaar en schiet in de vecht-of-vluchtmodus. Als we dan tegen onszelf zeggen 'het is oké', proberen we ons brein te overtuigen met een concept. Maar als we zeggen 'het is veilig', spreken we direct de taal van ons zenuwstelsel. In een eerdere blog schreef ik over 'trouwen met het leven': het volmondig ja-zeggen tegen alles wat zich aandient; willen wat je krijgt. Dat blijft de essentie van mindful leven, maar ik begin ook te ontdekken dat er een fundamentele voorwaarde onder die 'Ja' ligt. Want hoe kun je instemmen met de realiteit als die realiteit onveilig voelt, omdat het ooit niet veilig was? In mijn eigen beoefening kom ik vaak een paar 'steigerende paarden' tegen vanbinnen. Jarenlang legde ik dat uit als innerlijk verzet. Ik dacht dat ik aan het vechten was tegen de realiteit, dat ik simpelweg nog niet hard genoeg 'ja' zei. Maar een paard steigert niet uit koppigheid; een paard steigert uit angst. Als je hebt geleerd dat de realiteit niet veilig is, of dat het niet veilig is om te voelen wat er in je leeft, dan is 'ja-zeggen' een onmogelijke opgave. Je zenuwstelsel staat in de overlevingsstand. Op zo’n moment is 'het is oké' te mager. Je hebt dan geen toestemming nodig, je hebt geruststelling, een veilige bedding nodig. We hebben 'it's okay' naar mijn idee dus vaak te letterlijk vertaald, als een cognitieve goedkeuring. Maar in de context van mindfulness en compassie betekent het vaak eerder: 'het is veilig.' Waarom dit alles verandert? Door 'it's okay' te benaderen als 'het is veilig', verandert de kleur van de beoefening: Geruststelling: We zeggen niet dat de pijn of het verdriet fijn is, maar dat het veilig is om het te voelen. Je zult er niet door verzwolgen worden. Bedding voor de angst: Door te erkennen dat het veilig is, creëer je de bedding waarin het steigerende paard weer met vier benen op de grond kan komen staan. Zenuwstelsel in rust: 'Veiligheid' is de code die ons brein en zenuwstelsel begrijpen. Het is een uitnodiging om het interne gevecht te staken. Compassie in actie: Het verandert iets dwingends: 'ik moet dit oké vinden' in een koestering: 'ik ben hier, met alles wat ik ervaar, en ik ben veilig.' Ik merk dat deze kleine nuance mijn eigen beoefening verzacht. Bij een lastige meditatie zeg ik niet langer tegen mezelf dat de onrust oké moet zijn, omdat die er toch al is. Ik herinner mezelf eraan dat het veilig is om toe te laten wat er is, dat de ruimte waar ik ben veilig is, dat mijn adem een veilige ankerplaats is, dat ik veilig ben bij mezelf. Het is een subtiel verschil in woorden, maar een wereld van verschil in ervaring. Het is de stap van begrijpen met je hoofd naar werkelijk ervaren en thuiskomen bij jezelf. Dus herken jij dat 'steigerende paard' in jezelf? Probeer de volgende keer eens je taal te veranderen. In plaats van te denken 'dit moet ik oké vinden', fluister je jezelf toe: 'ook al vind ik het misschien niet fijn, het is wel veilig om dit nu te voelen.' Wat verandert er als je dat tegen jezelf zegt? Ik ben heel benieuwd naar jouw ervaringen.
door Martine Folkersma 9 april 2026
Tussen prikkel en respons ligt onze vrijheid 🪷 'Tussen de prikkel en de reactie ligt een ruimte. In die ruimte ligt onze macht om onze reactie te kiezen. In onze reactie ligt onze groei en onze vrijheid.' Deze bekende woorden van Viktor Frankl, Oostenrijks neuroloog en psychiater en holocaust overlever, stonden gisteren centraal tijdens de terugkombijeenkomst voor de mindfulness en compassie groepen in Soest met het thema: 'Vrijheid van Geest'. Een mooie aanloop richting bevrijdingsdag. We hebben samen onderzocht hoe je die 'ruimte' niet alleen begrijpt, maar ook daadwerkelijk kunt bewonen, ook als het stormt in je leven of in je hoofd en je je misschien verre van vrij voelt. We hebben daarvoor onder andere geoefend met de 6R-methode (bron: Dhamma Sukha Meditation Center). Een tool om uit de automatische identificatie te stappen, terug naar de bewuste respons: ✔️ Recognize (Herkennen): Merk op dat je afdwaalt. 'Ah, daar is een gedachte.' ✔️ Release (Loslaten): Laat de inhoud van de gedachte gaan. Laat het daar zijn, maar geef het geen aandacht meer. ✔️ Relax (Ontspannen): Bewust weer ontspannen. Als het lichaam ontspant, kan de geest de identificatie loslaten. ✔️ Re-smile (Glimlachen): Steeds opnieuw een milde glimlach. Wees blij dat je weer 'wakker' bent. Er is niks misgegaan. ✔️ Return (Terugkeren): Breng je aandacht rustig terug naar je object van aandacht in de meditatie of de taak waarmee je bezig was. ✔️ Repeat (Herhalen): Doe dit elke keer opnieuw, met eindeloos geduld.  Vooral stap 4 bleek voor veel deelnemers een behulpzame stap te zijn om zichzelf te bevrijden uit de greep van de identificatie. We eindigden met een mooi gedicht van Dan Fahey: ‘De Lucht’ Ik ben niet de wolken die voorbijdrijven, Ik ben de lucht waarin ze verschijnen. Ik ben niet de gedachten die stormen, Ik ben de stilte die ze hoort. Ik ben niet de pijn die klopt, Ik ben de ruimte die de pijn omarmt. In dat weten ligt mijn rust, In dat zien ligt mijn bevrijding. Dank aan de groep voor de toewijding om telkens weer terug te komen, ervaringen met elkaar te blijven delen, opnieuw geïnspireerd te raken en daarmee elkaars oefening levend te houden. Dankbaar werk om dit te faciliteren 🙏
door Martine Folkersma 2 april 2026
Rond de jaarwisseling las ik een dichtregel van Niels Zwakhals, die me diep raakte en sindsdien met me meereist: ´Als ik wil wat ik krijg, dan krijg ik altijd wat ik wil.´ Ik weet niet of het de letterlijke tekst is, want de zin is met me meegereisd naar Zuid-Spanje, waar ik de bundel niet bij de hand heb. En vanmorgen was die regel daar zomaar weer even heel dichtbij, op het moment van deze foto, die mijn dochter van me maakte. Een moment van diep geluk omdat ik die ervaring met haar kon delen, en tegelijkertijd het voelen van de andere kant van de medaille: het gemis waarmee ik leef doordat ze daar woont, ver weg, waardoor die momenten van samen ervaren schaars zijn. Een worsteling met de realiteit. In mijn werk word ik dagelijks geconfronteerd met onze menselijke worsteling met de werkelijkheid. We willen vaak zo graag dat dingen anders zijn dan ze zijn. Maar deze dichtregel draait het om. Het is de ultieme verwoording van mindfulness en radicale acceptatie: willen wat je krijgt. Jon Kabat-Zinn, de grondlegger van de mindfulness, spreekt over het omarmen van ‘de hele catastrofe’. Dat betekent instemmen met het leven in zijn totaliteit. Niet alleen de krenten uit de pap, maar het hele pakket. Onvoorwaardelijk. Het is als trouwen met het leven: ´Ja ik wil.´ Letterlijk: tot de dood ons scheidt. In goede én in slechte tijden. Het betekent dat ik ook ja zeg tegen de moeilijkheden en tegen de mensen met wie ik dit leven deel of heb gedeeld, en de lessen die ik daardoor (soms tegen wil en dank) mag en mocht leren. Mijn eerste IoPT opstelling, inmiddels alweer jaren geleden, was met de woorden: ´Ik wil leven.´ Ik bedoelde eigenlijk: ik wil nu eindelijk wel eens een leven zonder zwaarte en worstelingen. Ik wilde eigenlijk leven in Lalaland, alleen de leuke kant van de medaille. Ik vond dat ik mijn portie wel gehad had. Ik had nog veel te leren. Ik was mijn leven nog aan het lijden. Het boeddhisme kent de parabel van de twee pijlen. De eerste pijl schiet het leven op ons af, is het noodlot: de pijn of de pech die ons overkomt. De tweede pijl schieten we zelf op ons af, is onze weerstand daartegen; het verhaal dat we onszelf vertellen over hoe onrechtvaardig het is. Het recept voor lijden volgens de formule: Lijden = Pijn x Weerstand. Maar als we de weerstand kunnen laten varen, blijft alleen de pijn over, hoeven we er niet meer onder te lijden. Dit is waar gelijkmoedigheid ontstaat, die kalme levenshouding ongeacht de omstandigheden. Niet door gevoelloos te worden, maar door zo onvoorwaardelijk van het leven te houden, dat je bereid bent te ontvangen wat er op je pad komt, het mooie en het moeilijke. Dat laatste wordt dan de schone pijn die we kunnen doorvoelen, waardoor we kunnen helen en groeien, in contact met onze eigen stevigheid. De stevigheid van de berg, waarop ik vanochtend deze inzichten mocht doorleven.